W 1959 roku utworzono rezerwat przyrody "Źródła Rzeki Łyny" im. Prof. Romana Kobendzy. Jego głównym założeniem było zachowanie terenów źródliskowych Łyny oraz ochrona zachodzącego w tych okolicach zjawiska – źródłowiskowej erozji wstecznej.
Polega to na niszczeniu progów skalnych w korycie rzecznym oraz obszarów źródłowych. To z kolei powoduje wydłużanie się doliny w górę rzeki i cofania źródeł. To jedyny przypadek w Europie występowania tego zjawiska na terenach nizinnych.
Patron rezerwatu, prof. Kobendza, był botanikiem i dendrologiem, który odkrył, jak również badał źródła Łyny.
Łyna bierze swój początek z licznych strumyków, które wypływają ze źródeł wysiękowych - nieskoncentrowanego wypływu wód gruntowych na powierzchnię terenu. Stało się tak również za sprawą piasków sandrowych, przyniesionych przez lodowiec.
Istnieje legenda „Jak powstały źródła Łyny”. Została spisana przez Marię Zientarę-Malewską (poetka i działaczka warmińska – przyp. aut.). Legenda mówi, że rzeka powstała z łez Ałny – żony wodza Prusów. Jej ukochany Dobrzyń został trafiony zatrutą strzałą przez czarownicę, której syn zakochał się w Ałnie. Zrozpaczona wdowa wypłakała źródła rzeki. Na początku miejscowi nazywali ją Łanią, aż w końcu zyskała swoją aktualną nazwę.
Łyna przepływa przez jeziora (np. Brzeźno Duże czy Jezioro Łańskie) oraz kilka miast województwa warmińsko-mazurskiego – Dobre Miasto, Lidzbark Warmiński, Bartoszyce i Sępopol.
Szlak kajakowy na Łynie to wyjątkowe okazja na spotkanie z naturą, ponieważ jest to stosunkowo "dzika" rzeka i nie ma w niej dużej ingerencji człowieka. Trasa jest oceniana jako łatwa i bezpieczna, ale są to zróżnicowane warunki. Na kilku odcinkach trzeba przenosić kajak. Poziom trudności jest również uzależniony od warunków naturalnych – czasami trzeba np. omijać powalone drzewa.
Cała trasa liczy 160 km. Spływ rozpoczyna się na Jeziorze Ustrych, a kończy w Sępopolu (powiat bartoszycki), 12 km od granicy Polski. Przepłynięcie całości zajmuje od 6 do 8 dni. Oczywiście, można pokonać jedynie wybrany odcinek trasy.
W Łynie żyją ryby mniejsze (np. płotki) i większe (np. szczupaki). Do tego w jej okolicach możemy spotkać różnorodne gatunki ptaków, m.in. zimorodki.
Na trasie możemy zobaczyć pozostałości zabytkowego łyńskiego młyna, wiadukty kolejowe z XIX. Wieku oraz stalowy most z początku XX. Wieku. Oczywiście, Łyna jest także istotnym elementem olsztyńskiej starówki – parku Podzamcze, zamku Kapituły Warmińskiej oraz mostu św. Jana.
Rzece towarzyszy także Łynostrada – szlak rowerowy, który biegnie od Nidzicy poprzez Olsztyn, do Lidzbarka Warmińskiego. Całość liczy 115 km. Olsztyński odcinek Łynistrady ma 11 km i przecina miasto z południa na północ. To trasa pieszo-rowerowa, która jest doskonałą okazją do podziwiania warmińskich krajobrazów.
Łyna to najdłuższa rzeka Warmii i Mazur.
Komentarze (5)
Dodaj swój komentarz