Trzynaste w Polsce, pierwsze na Warmii i Mazurach. W Olsztynie otwarto Centrum Pomocy Dzieciom [ZDJĘCIA]

Województwo warmińsko-mazurskie dołączyło do sieci Centrów Pomocy Dzieciom. W Olsztynie oficjalnie otwarto dzisiaj (27 lutego) trzynastą tego typu placówkę w kraju. CPD dzięki współpracy stowarzyszenia Arka i miasta powstało na części piętra w budynku przy ulicy Marii Grzegorzewskiej 6 w Olsztynie, a więc w kompleksie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niesłyszących.

- Pod jednym dachem świadczymy kompleksową pomoc dzieciom, które doświadczyły przemocy i ich niekrzywdzącym rodzicom. Chodzi o to, aby uniknąć wtórnej wiktymizacji, a więc, żeby dziecko nie musiało chodzić pomiędzy różnymi instytucjami, bo to wzmacnia traumę – powiedział podczas spotkania z mediami Mateusz Obrębski, prezes stowarzyszenia Arka i dodał, że aktualnie opieką Centrum objętych jest 370 dzieci.

Na uroczystym otwarciu CPD obecna była Rzecznik Praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak, która pogratulowała samorządowcom i stowarzyszeniu utworzenia „niezwykłego miejsca”.

- W centrum dzieci będą mogły uzyskać wsparcie i bezpieczeństwo, ale też dorosłych, którzy im wierzą i zrobią wszystko, aby świat dziecka się zmienił. Właśnie tutaj będą mogły otrzymać pomoc psychologiczną i prawną. Znajdzie się też przyjazny pokój przesłuchań, ponieważ dzieci, które doświadczają krzywdzenia często biorą udział w procedurach sądowych – podkreśliła.

Rzecznik Praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak

Jak powiedział prezes stowarzyszenia Arka (które odpowiada za prowadzenie CPD) Mateusz Obrębski, utrzymanie ośrodka rocznie ma kosztować ok. 1 mln zł. Senator Ewa Kaliszuk  zapewniła, że prowadzone są rozmowy, aby zabezpieczyć długofalowe finansowanie placówki.

- Podejmujemy działania, aby spowodować, żeby zostały uruchomione środki Funduszu Sprawiedliwości (który powstał z myślą o ofiarach przestępstw – red.). Mamy zapewnienie, że te środki zostaną uruchomione w 2027 roku.

Dodajmy, że jesienią ubiegłego roku media informowały o unieważnieniu konkursu na unijne pieniądze, które miały zapewnić CPD w Olsztynie finansowanie przez najbliższych kilka lat.

Marszałek województwa warmińsko-mazurskiego, Marcin Kuchciński, podkreślał, że Centrum jest odpowiedzią na rosnące statystyki dotyczące przestępstw wobec najmłodszych. Według danych Komendy Miejskiej Policji w Olsztynie, w 2024 roku zgłoszono 197 przestępstw na szkodę małoletnich dzieci, z czego 25 zgłoszeń dotyczyło przemocy seksualnej. Dla porównania w roku 2022 tych ostatnich było dwa razy mniej.

- Pewnie wszyscy się ze mną zgodzą, że lepiej byłoby, gdybyśmy nie musieli otwierać takich miejsc, ale niestety realia są takie jakie są i badania pokazują, że będzie coraz gorzej, więc musimy na to odpowiadać – przekonywał marszałek Marcin Kuchciński.

Marszałek Marcin Kuchciński

W podobnym tonie wypowiedział się wicewojewoda warmińsko-mazurski Mateusz Szauer, który mówił o tysiącach zgłoszeń na telefon zaufania w skali kraju oraz 2 tysiącach zakładanych niebieskich kart na Warmii i Mazurach. Dodał też, że dzięki zaangażowaniu stowarzyszenia Arka nasz region przestał być białą plamą, jeśli chodzi o Centra Pomocy Dzieciom.

- Załoga stowarzyszenia Arka to skromni, cisi bohaterowie, którzy na co dzień chodzą bez peleryny, ale to jest ich wielkie dzieło – zaznaczył.

Charakterystyczne dla CPD jest bazowanie na modelu Barnahus. Dzieci pokrzywdzone przestępstwem oraz ich opiekunowie otrzymują pod jednym dachem kompleksową i interdyscyplinarną pomoc. Oznacza to, że sprawę dziecka, które trafi pod opiekę Centrum, prowadzi od początku do końca grupa tych samych profesjonalistów: psychologów, lekarzy czy prawników.

- W tym modelu ważne jest, że Centrum nie jest tylko placówką pomocową. Jest to połączenie wymiaru sprawiedliwości przyjaznemu dziecku z systemem pomocowym. Nie tylko pomoc terapeutyczna, ale też przyjazne przesłuchanie – podkreśliła Beata Wojtkowska, wiceprezes Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, która jest koordynatorem sieci CPD w całej Polsce.

Olsztyńskie CPD powstało przy współpracy wielu podmiotów. Poza stowarzyszeniem Arka ważny był wkład wolontariuszy i przedsiębiorców. Tych ostatnich Centrum uhonorowało specjalną instalacją przy schodach prowadzących do placówki. Kluczowa dla uruchomienia ośrodka była jednak współpraca z miastem, które udostępniło na ten cel część SOS-W przy ul. Grzegorzewskiej.

- Szkoda, że takie miejsca muszą działać, ale gdy już powstają muszą być jak najlepsze. To dzieło nie udałoby się bez zaangażowania organizacji pozarządowych, wolontariuszy i darczyńców – powiedział prezydent Olsztyna, Robert Szewczyk.

Dane Komendy Wojewódzkiej Policji za lata 2018-2023 pokazują, że rocznie zgłaszanych było od 1200 do prawie 1800 przestępstw wobec małoletnich. Około 10 proc. stanowiły przestępstwa na tle seksualnym. Dzięki CPD najmłodsi i ich niekrzywdzący opiekunowie mają otrzymać wsparcie i zrozumienie.