Najstarszy dokument Olsztyna

magda_515167 · 2004-10-13 00:00

Po raz pierwszy mieszkańcy miasta mogą zobaczyć najstarszy, piętnastowieczny dokument lokacyjny Olsztyna. Ukryty wśród papierów archiwum naszej archidiecezji nigdy nie był prezentowany opinii publicznej. Naukowcy nie wiedzieli nawet o jego istnieniu.

reklama

Najstarszą znaną kopię aktu lokacyjnego odnalazł ks. profesor Andrzej Kopiczko, dyrektor archiwum archidiecezji warmińskiej. Była w liczącej kilkaset stron "Księdze przywilejów" (są w niej spisane przywileje nadawane miastom, wsiom i bractwom z naszego regionu od XV przez warmińską kapitułę katedralną). - Od II wojny do księgi zajrzało zaledwie kilka osób. Nie wiem, czy ktoś dostrzegł, że jest tam też przywilej olsztyński - mówi ks. profesor Andrzej Kopiczko, dyrektor archiwum archidiecezji warmińskiej Mimo że to "tylko" kopia, ma olbrzymią wartość historyczną. Na Warmii nie zachowały się oryginalne dokumenty lokacyjne żadnej z miejscowości. Podobnie jest w innych rejonach Polski. Historycy mówią, że tylko cudem zachowały się przywileje Chełmna i Torunia. Kopia prosto z oryginału Ośmiostronicowa kopia nie różni się niczym szczególnym od innych tekstów w księdze, dlatego trudno było ją znaleźć. Ksiądz Andrzej Kopiczko musiał przeczytać całą księgę strona po stronie, by w końcu natknąć się na kartkę, która zaczyna się od łacińskich słów "Privilegium Civitatis Allenstein", czyli "przywilej miejski Olsztyna". Nie wiadomo, kiedy kopia powstała. Księga zawiera przywileje spisane głównie w XV i XVI wieku. Możliwe, że są w niej też dokumenty jeszcze z XIV wieku. "Nasza" kopia spisana jest na pergaminie, pismem gotyckim, charakterystycznym dla XV wieku. Ks. Andrzej Kopiczko, dyrektor archiwum, przypuszcza, że została spisana z oryginalnego aktu lokacyjnego. Zaczyna się bogato zdobionym, napisanym czerwonym atramentem inicjałem litery "I" - rozpoczyna on zwrot "In nomine Domini" (w "imię Pana"). Poszukiwanie sponsora W archiwum są jeszcze trzy inne kopie aktów lokacyjnych Olsztyna: spisany na papierze czerpanym, też z XV wieku, starszy od odnalezionej kopii dokument z 1663r., dokument z 1771r. To jedyne kopie olsztyńskich dokumentów lokacyjnych. Oryginalny akt lokacyjny Olsztyna został wydany 31 października 1353 r. we Fromborku. Określał granice miasta, a także prawa i obowiązki mieszkańców. Niestety jego odnaleziona kopia jest w bardzo złym stanie. Archiwum będzie szukało sponsorów, którzy chcieliby ją odnowić.