Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku. 77 hektarów historii dawnej wsi [ZDJĘCIA]

Historia olsztyneckiego skansenu zaczęła się... w Królewcu

Co ciekawe, historia parku etnograficznego zaczęła się... w Królewcu – stolicy Prus Wschodnich. Inicjatywę stworzenia muzeum regionalnej architektury wiejskiej podjęto w 1909 roku. Pierwszą siedzibą był Królewiecki Ogród Zoologiczny.

Niestety, tamtejsze obiekty były w złym stanie technicznym, dlatego w latach 1910–1913 zbudowano 20 kopii obiektów z XVIII i XIX wieku jako próbę zachowania charakterystyki wsi Prus Wschodnich.

W 1937 roku podjęto decyzję, aby muzeum przenieść do Olsztynka (ówczesnego Hohenstein). Teren zoo był niewystarczający. Z kolei Olsztynek funkcjonował już jako lokalizacja, którą odwiedzano ze względu na tamtejsze Mauzoleum Hindenburga – mauzoleum marszałka Paula von Hindenburga. Znajdowało się pomiędzy Olsztynkiem i Sudwą. Park etnograficzny miał urozmaicić turystykę miasta. Translokacja obiektów miała miejsce w okresie 1938–1942, ale nie wszystkie udało się przewieźć – zachowało się 12 budynków.

***

PRZECZYTAJ: Modernizacja z historią w tle. Dworzec w Olsztynku po zmianach [ZDJĘCIA]

***

Ze względu na realia wojenne oraz politykę III Rzeszy, historia placówki przed 1950 roku jest miejscami niejasna. Po wojnie rozpoczęto zabezpieczanie obiektów. Przystąpiono także do rozbudowy lokalizacji. Prace wykonywano były pod nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie.

W 1962 roku placówce nadano nazwę Park Etnograficzny w Olsztynku, która działała jako oddział Muzeum Mazurskiego w Olsztynie. Z kolei w 1969 roku obiekt uzyskał status samodzielnej instytucji  - pod nazwą Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku.

W 1985 roku do struktur muzeum dołączyły dwa obiekty w centrum Olsztynka - Salon Wystawowy w dawnym kościele ewangelickim oraz baszta z ekspozycją poświęconą Krzysztofowi Celestynowi Mrongowiuszowi.

Ponad 80 obiektów na 77 hektarach

Dziś Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku liczy 77 hektarów i ok. 80 obiektów architektury wiejskiej z Warmii, Mazur, Powiśla oraz Małej Litwy. Zbiory muzealne zawierają natomiast ponad 14 tys. egzemplarzy. Wyjątkowe ekspozycje przedstawiają życie codzienne, pracę, obrzędy i krajobraz dawnej wsi XIX i XX wieku.

Podczas wizyty w olsztyneckim parku etnograficznym można zobaczyć m.in. budynki mieszkalne, sakralne, zabudowania gospodarcze i przemysłowe. Obiekty na jego terenie pochodzą z terenów wchodzących w skład Prus Wschodnich w chwili powstawania placówki (w 1913 roku) Oberlandu (Prus Górnych), Małej (Pruskiej) Litwy i okręgu sambijskiego czy obecnych regionów północno-wschodniej Polski, z których budynki przeniesiono lub odtwarzano po II wojnie światowej. Nie brakuje również elementów nawiązujących do obszaru  Barcji i Natangii (dzisiejsze powiat bartoszycki oraz część powiatu kętrzyńskiego).

W budynkach umieszczone są różnorodne wystawy, najczęściej nawiązujące do przemijania pór roku i świętami ludowymi, zgodnie z którymi toczył się rytm życia na wsi. Placówka posiada również hodowlę zwierząt i ogrody, co także jest elementem kultywowania tradycji wiejskich.

Na terenie muzeum nierzadko odbywają się różnego rodzaju wydarzenia, np. Regionalne Święto Ziół czy Warmińsko-Mazurskie Dożynki Wojewódzkie. Odwiedzający mogą wtedy nie tylko obejrzeć wystawę, ale również skorzystać z licznych atrakcji, dokonać zakupów na straganach czy spróbować lokalnych przysmaków i napoi.

Godziny otwarcia i ceny biletów

Park etnograficzny jest otwarte w następujących godzinach:

• kwiecień  - czerwiec - 9:00 – 17:00
• lipiec  - sierpień - 10:00  - 18:00
• wrzesień - 9:00  - 17:00
• październik - 08:30  - 16:30
• listopad  - marzec - 10:00  - 15:00

Bilety można nabyć w cenie 30 zł (normalny) oraz 19 zł (ulgowy; dzieci i młodzież szkolna, studenci, nauczyciele, emeryci i renciści, karta EURO 26, osoby ze szczególnymi potrzebami). Są także opcje rodzinne. Dzieci do lat 7. wchodzą na teren parku za darmo.

Co ciekawe, w każdym miesiącu placówka oferuje daty, kiedy muzeum można odwiedzić bezpłatnie. W czerwcu są to 12 czerwca (piątek) oraz 27 czerwca (sobota).

Z kolei Salon Wystawowy i Dom Mrongowiusza (ul. Zamkowa 1) są czynne od wtorku do niedzieli w miesiącach czerwiec – wrzesień od godz. 9 do godz. 17. Bilety można nabyć w cenie 13 zł (normalny) oraz 9 zł (ulgowy). W przypadku tej lokalizacji, wystawy można zobaczyć bezpłatnie 4 (czwartek) oraz 17 (środa) czerwca.

Warto wiedzieć, że na mediach społecznościowych placówki często pojawiają się ciekawostki dotyczące tradycji ludowych, dzięki którym można lepiej poznać historię regionu.

W galerii znajduje się więcej zdjęć