Małe miasto, duże problemy. Gdzie na Warmii i Mazurach umiera najwięcej osób?

Tolkmicko (pow. elbląski) to siedziba gminy miejsko-wiejskiej, położona nad Zalewem Wiślanym. Populacja miasta liczy prawie 2,4 tys. osób (informacja z 2024 roku). Tolkmicko to także 2. najmniejsza miejscowość pod względem powierzchni województwie – zajmuje 2,3 km2.

Do tego, ma ujemny przyrost naturalny, który wynosi -46. Odpowiada to przyrostowi naturalnemu -19,19 na 1000 mieszkańców Tolkmicka. Średnia Warmii i Mazur to z kolei -4,5 na 1000 osób. Według danych z Głównego Urzędu Statystycznego z marca 2025 roku przyrost naturalny w Polsce wynosi -5,6 na 1000 ludności. Tolkmicko ma więc prawie czterokrotnie niższy wskaźnik, niż średnia krajowa (która już jest alarmująca).

W 2023 w mieście urodziło się 8 dzieci, a na 1000 ludności Tolkmicka przypada ok. 23 zgony. To dużo więcej niż średnia w województwie ( ok. 11 na 1000 ludności w 2023 r.)  a także na tle kraju (w 2023 roku na 1000 mieszkańców zmarło 12 osób).

Tolkmicko może się pochwalić niechlubnymi danymi w obszarze zgonów. Aż 33% mieszkańców miasta zmarło z powodu chorób układu krążenia. Statystyki wyglądają podobnie na tle całego kraju – aż 36% Polaków umiera właśnie z tego powodu. Problemy z układem krążenia to najczęstsza przyczyna śmierci w kraju. Kolejno, 28% populacji Tolkmicka umiera na nowotwory. Dane wskazują, że na tle kraju ok. 1/4 zgonów wynika z chorób nowotworowych. 

Niestety, województwo warmińsko-mazurskie zajmuje 6. pozycję wśród województw z najwyższym wskaźnikiem prób samobójczych – 46 zachowań samobójczych na 100 tys. mieszkańców. Średnia ogólnokrajowa wynosi 40 na 100 tys. os. Według portalu " Polska w liczbach", 3 pierwsze pozycje z największą liczbą prób zajmują miejscowości z Warmii i Mazur – Młynary, Pasłęk i Tolkmicko. 

Wynika to zarówno z ograniczonej dostępności specjalistów na wsiach oraz w mniejszych miejscowościach – wynika to m.in. z wykluczenia komunikacyjnego, a także kosztów leczenia, które nierzadko należy podjąć, aby dostać się szybciej do lekarza. To jeden z powodów wskaźników umieralności.

Na Warmii i Mazurach zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego z 2020 roku, było 11 378 km regularnej komunikacji autobusowej. Dawało to 3. najgorszy wynik na tle Polski.

Jak podawała "Gazeta Olsztyńska" w 2021 roku, w regionie szpitale zmagają się z brakami kadrowymi. Oddziały: onkologii, kardiologii, neurologii, a także ginekologii mają trudną sytuację. Gołdapska placówka nie była w stanie zapewnić nawet Świątecznej i Nocnej Opieki Zdrowotnej w niektóre dni.

Wpisując w wyszukiwarkę "lekarze Tolkmicko" głównie pojawiają się placówki z Elbląga, Suchacza oraz Fromborka.

Średnia wieku mieszkańców Tolkmicka wynosi 45 lat – więcej od średniej w województwie, jak i w kraju, która wynosi prawie 43 lata. Tylko 58% populacji miasta jest w wieku produkcyjnym, a niemal 23% - poprodukcyjnym. Warto dodać, że 8,4% ludności miasta to wdowcy. Tolkmicko ma także niski wskaźnik dzietności – 0,91.  W regionie wynosi on 1,06, a w kraju – 1,16 (liczba dzieci urodzonych przez kobietę w wieku produkcyjnym).

Warto zauważyć, że w 2023 roku w mieście oddano do użytku jedynie 3 mieszkania, a w gminie – 14, a także dodać, że Warmia i Mazury mają prawie najwyższy w kraju (po Podkarpaciu) wskaźnik bezrobocia – 8,2%.

Poniżej znajduje się 10 miejscowości w województwie z najwyższym wskaźnikiem umieralności:

• Tolkmicko – 22,5 zgonów na 1000 mieszkańców
• Frombork – 16,4 zgonów na 1000 mieszkańców
• Barczewo – 15,6 zgonów na 1000 mieszkańców
• Orneta – 14,8 zgonów na 1000 mieszkańców
• Korsze – 14,6 zgonów na 1000 mieszkańców
• Mikołajki – 14,5 zgonów na 1000 mieszkańców
• Bisztynek – 14,2 zgonów na 1000 mieszkańców
• Reszel – 13,8 zgonów na 1000 mieszkańców
• Górowo Iławeckie – 13,7 zgonów na 1000 mieszkańców
• Ruciane-Nida – 13,4 zgonów na 1000 mieszkańców