Dna moczanowa - co to za choroba, objawy, leczenie

Co to jest dna moczanowa i jakie są jej przyczyny?

U podstaw choroby leży zbyt wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi. Stan ten nazywamy hiperurykemią. Kwas moczowy powstaje w wyniku przemiany puryn – związków obecnych w naszym ciele i jedzeniu. Gdy organizm produkuje za dużo kwasu moczowego lub nerki nie nadążają z jego usuwaniem, jego poziom we krwi rośnie. Gdy stężenie kwasu moczowego jest zbyt wysokie, zaczyna on tworzyć ostre kryształy, które odkładają się w stawach i wywołują silny stan zapalny. To właśnie jest atak dny.

Główne przyczyny dny moczanowej

Od czego powstaje dna moczanowa? Ryzyko zwiększają:

• Geny: skłonność do tej choroby może być rodzinna. Jeśli więc pytasz, czy dna moczanowa jest dziedziczna, odpowiedź brzmi: tak, predyspozycje odgrywają dużą rolę.

• Dieta bogata w puryny: jedzenie dużych ilości czerwonego mięsa, podrobów i owoców morza.

• Alkohol: szczególnie piwo i mocne alkohole, które utrudniają wydalanie kwasu moczowego.

• Inne choroby: otyłość, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy problemy z nerkami.

• Niektóre leki: na przykład leki moczopędne.

Objawy dny moczanowej, które powinny zaniepokoić

Jak się objawia dna moczanowa? Choroba przebiega z okresami ostrych ataków i następującymi po nich okresami spokoju.

Ostry atak dny: pierwsze objawy i charakterystyka bólu

Pierwsze objawy dny moczanowej pojawiają się zwykle nagle, często w nocy. Typowy atak to rozdzierający ból stawu, któremu towarzyszy silny obrzęk i zaczerwienienie. Zajęty staw jest tak wrażliwy, że nawet dotyk kołdry sprawia ogromny ból, a chodzenie staje się praktycznie niemożliwe.

• Lokalizacja bólu: najczęściej atak dotyczy dużego palca u stopy (tzw. podagra). Jednak dna moczanowa stopy może objąć także inne miejsca, powodując ból śródstopia czy pięty.

• Wygląd stawu: jest on gorący, opuchnięty i ma intensywnie czerwoną lub fioletową barwę.

Ostry atak mija zwykle po kilku dniach, nawet bez leczenia. Nie oznacza to jednak końca problemu.

Przewlekła dna moczanowa i guzki dnawe

Bez leczenia ataki stają się częstsze i obejmują coraz więcej stawów. Z czasem choroba może przejść w fazę przewlekłą, prowadząc do powstawania guzków dnawych i trwałego uszkodzenia stawów. Guzki dnawe to podskórne złogi kryształów, które pojawiają się np. na uszach, dłoniach i stopach.

Jak diagnozuje się dnę moczanową?

Jeśli masz objawy, które mogą wskazywać na tę chorobę, koniecznie idź do lekarza. Tylko specjalista, najczęściej reumatolog, może postawić ostateczną diagnozę. Wyjaśnienie, jakie badania na dnę moczanową są potrzebne, można znaleźć na wiarygodnych portalach medycznych jak https://www.medme.pl/, ale nie zastąpi to wizyty w gabinecie.

• Badania krwi: sprawdza się poziom kwasu moczowego. Co ważne, w trakcie ataku jego stężenie może być w normie.

• Badanie płynu stawowego: to najważniejsze badanie. Potwierdzenie diagnozy uzyskuje się poprzez zbadanie płynu z chorego stawu i znalezienie w nim kryształów moczanu sodu.

• Badania obrazowe: USG może pokazać złogi kryształów, a RTG ukazuje uszkodzenia kości w zaawansowanej chorobie.

Na rynku dostępny jest test domowy, który mierzy poziom kwasu moczowego, ale nie służy on do diagnozowania choroby.

Dna moczanowa: leczenie i dieta

Czy dna moczanowa jest wyleczalna? "Choroba królów” jest chorobą przewlekłą, której nie można wyleczyć, ale można ją bardzo skutecznie kontrolować. Odpowiednia terapia i styl życia pozwalają normalnie funkcjonować i zapobiegają powikłaniom. Przy właściwym postępowaniu pytanie, ile się żyje z dną moczanową, przestaje być zmartwieniem – długość życia nie odbiega od średniej.

Leczenie ostrego ataku dny

Celem jest szybkie złagodzenie bólu i stanu zapalnego. Lekarz może zalecić:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ);

• Kolchicynę;

• Glikokortykosteroidy (doustnie lub w zastrzyku).

O wyborze leku zawsze decyduje lekarz.

Leczenie długoterminowe i profilaktyka

Gdy atak minie, rozpoczyna się leczenie, które ma na celu obniżenie poziomu kwasu moczowego. Stosuje się leki, które hamują jego produkcję. Terapię trzeba prowadzić regularnie, pod stałą kontrolą specjalisty.

Rola diety w dnie moczanowej

Bardzo ważnym elementem leczenia jest odpowiednia dieta. Dna moczanowa wymaga przede wszystkim unikania produktów bogatych w puryny.

• Ogranicz: czerwone mięso, podroby, owoce morza, niektóre ryby (śledzie, sardynki).

• Zrezygnuj z alkoholu, zwłaszcza z piwa.

• Unikaj słodzonych napojów.

• Jedz dużo warzyw, chudego nabiału i pij minimum 2 litry wody dziennie.

Co do kawy, niektóre badania sugerują, że jej picie może być korzystne. Jednak jest to wciąż badana kwestia i warto zachować umiar.