Olsztyn.com.pl Regionalny Portal Warmii i Mazur

Szukaj wiadomości

Rozkład jazdy MPK Ogłoszenia Katalog firm Otwarte Dane Imprezy w Olsztynie Dodaj raport Zaloguj się Menu

Czym jest stres i jak działa mechanizm „walcz albo uciekaj"?

Redakcja · · Aktualizacja: 2026-10-14 08:40
Czym jest stres i jak działa mechanizm „walcz albo uciekaj"?
Zdjęcie ilustracyjne do tekstuFot. Materiał Partnera

Czy wiesz, czym tak naprawdę jest stres i na czym polega pierwotny, atawistyczny mechanizm, który pomógł przetrwać człowiekowi jako gatunkowi? Dlaczego stres dzieli się na dobry i zły? Sprawdź!

Biologiczna reakcja organizmu, a nie słabość psychiczna

Stres jest naturalną, fizjologiczną reakcją organizmu na konkretne bodźce zwane stresorami. To atawizm, który odziedziczyliśmy po przodkach: reakcja biologiczno-chemiczna, która wcale nie jest czymś złym, mimo negatywnych konotacji słowa "stres".

Krótkotrwały stres poprawia mobilizację i koncentrację, wpływa na motywację, skupienie i wydolność organizmu. Stres krótki i sytuacyjny można więc określić jako pozytywny; czym innym jest jednak jego nagromadzenie, bo stres przewlekły z czasem szkodzi organizmowi.

Mechanizm „walcz albo uciekaj" – jak działa układ nerwowy w stresie?

"Walcz albo uciekaj" to nazwa reakcji organizmu na stres: układ współczulny gwałtownie się uruchamia, wydziela się duża ilość adrenaliny i kortyzolu, czyli hormonów stresu i "akcji", przyspiesza tętno, rozszerzają się źrenice, a mięśnie napinają się w gotowości do działania.

W takim procesie organizm eliminuje potrzeby "zbędne" z punktu widzenia walki i ucieczki: nie czujemy głodu, nie regenerujemy się i w zasadzie nie myślimy analitycznie. Wszystko sprowadza się do reakcji przetrwania, czyli uniknięcia zagrożenia albo poradzenia sobie z trudną sytuacją.

Ten mechanizm był ewolucyjnie kluczowy dla przetrwania gatunku, ale nie jesteśmy przystosowani do znoszenia stresu długotrwałego. Współcześnie bodźce aktywujące tryb "walcz albo uciekaj" rzadko oznaczają realne zagrożenie życia, jednak organizm nie rozróżnia, czy niebezpieczeństwo jest realne, czy wyimaginowane.

Kiedy stres przestaje chronić, a zaczyna szkodzić?

Jeśli organizm ciągle przebywa w "trybie alarmowym", zaczyna szwankować. Krótkotrwała reakcja na stres jest potrzebna, ale jej kumulacja może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, problemów psychicznych, kłopotów z trawieniem i objawów psychosomatycznych.

Pomagają wtedy techniki oddechowe, praktyka mindfulness i inne sposoby regulacji emocji, a przede wszystkim uważność na własny stan: warto na bieżąco wyłapywać momenty, w których krótkotrwałe "walcz albo uciekaj" przeradza się w przewlekłe napięcie, i reagować na niepokojące objawy.

Jeśli czujesz, że nagromadzenie stresu Cię przerasta, nie bój się skonsultować z profesjonalistą. Psycholog, psychoterapeuta czy lekarz pierwszego kontaktu pomogą zrozumieć źródła napięcia i dobrać postępowanie do sytuacji, a w pracy z przewlekłym stresem dobrze sprawdza się psychoterapia.

Tryb alarmowy na stałe: kiedy warto zgłosić się do lekarza?

Jeżeli organizm tkwi w trybie alarmowym tygodniami, napięcie nasila się albo zaczyna utrudniać sen, pracę lub relacje, warto skonsultować się z lekarzem lub psychoterapeutą. Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny, a w zależności od rozpoznania pomocna bywa praca terapeutyczna, zmiana nawyków pod okiem specjalisty albo leczenie przyczyny, która z samym stresem może nie mieć nic wspólnego.

Terapia konopna nie należy do metod radzenia sobie ze stresem ani nie jest suplementem.

Sama konsultacja w placówce takiej jak klinika konopna nie przesądza, czy takie leczenie będzie odpowiednie dla danej osoby. W Polsce medyczna marihuana jest dostępna wyłącznie na receptę, wystawianą po ocenie medycznej i stwierdzeniu przez lekarza podstaw do zastosowania preparatu; obowiązujące przepisy wymagają przy tym co do zasady osobistego zbadania pacjenta.

Preparaty konopne zawierają substancje kontrolowane, mają przeciwwskazania i mogą powodować działania niepożądane, takie jak senność, zawroty głowy, pogorszenie koncentracji, niepokój czy zaburzenia psychomotoryczne. Sam przewlekły stres nie oznacza kwalifikacji do takiego leczenia, a po konsultacji lekarz może zalecić zupełnie inne postępowanie; szczegóły tych zasad opisuje niezbędnik pacjenta medycznej marihuany.

Artykuł sponsorowany

Komentarze (1)


  • kolo 2026-01-05 22:34
    z autopsji wiem, że gdy przychodzi stres, to należy usunąć jego przyczynę (zmiana pracy, partnera, otoczenia, itd), a nie walczyć ze skutkami...
    Odpowiedz 3 0