Tak wygląda Olsztyn w liczbach. Znamy raport o stanie miasta

Podczas najbliższej sesji rady miasta prezentowany będzie raport o stanie Olsztyna za 2024 rok. Dokument przedstawia szczegółową analizę demograficzną, ekonomiczną oraz społeczną. Raport ma być nie tylko źródłem informacji o aktualnej kondycji stolicy regionu ale też być narzędziem do planowania przyszłych działań i strategii rozwoju.

Demograficzny kłopot

Jak już wielokrotnie pisaliśmy na łamach naszego portalu, Olsztyn stoi przed dużym wyzwaniem demograficznym. Według prognoz GUS-u w roku 2040 Olsztyn ma zamieszkiwać 150 tys. osób, a w 2060 już tylko 126,5 tys., co mocno zbliżyłoby stolicę regionu do liczebności dzisiejszego Elbląga (113 tys. w roku 2022). Więcej o tym można przeczytać w artykule Apokaliptyczne prognozy GUS. Wyludniony Olsztyn i zakłady pogrzebowe zamiast porodówek].

Problem dostrzegają urzędnicy ratusza. Już na pierwszych stronach raportu czytamy o „niekorzystnych zmianach demograficznych”.

W ubiegłym roku w ewidencji prowadzonej przez Urząd Miasta, w Olsztynie zarejestrowano meldunek 151 866 osób, w tym 67 682 mężczyzn oraz 84 184 kobiet. W 2024 r. liczba zameldowanych spadła o 1,64% (2 539 osób) w stosunku do 2023 r. i o 6,83% (11 135) w porównaniu do 2019 r.

W latach 2019-2024 największy wzrost liczby zameldowanych odnotowano w grupie 70-79-latków. W tej grupie w 2024 r. zameldowanych było 17 533 osób (o 26% więcej niż w 2019 r.). W tym samym okresie największy spadek zameldowanych odnotowano w grupie 30-39 latków – mniej o 32,1% (w 2024 r. – 20 340 osób, w 2019 r. – 26 873 osoby).

Niepokojącą informacją jest fakt, że w Olsztynie rośnie udział ludności w wieku nieprodukcyjnym. W 2024 r. mieszkańcy Olsztyna w wieku produkcyjnym stanowili 53,37% ogółu społeczeństwa (81 051 osoby), z czego 47,8% to mężczyźni (38 744 osób). 27,32% olsztynian stanowiły osoby w wieku poprodukcyjnym (41 483 osób), zaś 19,31% (29 332 osoby) – w wieku przedprodukcyjnym.

Wyzwaniem jest też ujemny przyrost naturalny. W 2024 r. urodziło się o 659 dzieci mniej niż w roku 2019 i mniej o 68 w stosunku do 2023 r.

Mieszkania komunalne i dłużnicy

W ogólnopolskim dyskursie politycznym dużo miejsca zajmuje temat budowy mieszkań. Jak pod kątem mieszkalnictwa komunalnego wygląda Olsztyn? W raporcie za ubiegły rok czytamy, że w zasobie miasta pozostawało 3 613 lokali mieszkalnych, w tym: 2 255 lokali usytuowanych w budynkach wspólnot mieszkaniowych, a 1 337 w budynkach stanowiących w 100% własność gminy. Jeśli chodzi natomiast o zapotrzebowanie na lokale komunalne mowa jest o 212 lokalach.

Osoby, które "załapały się" na mieszkanie komunalne, nie zawsze są w stanie je opłacać. Według stanu na koniec 2024 roku 133 dłużnikom rozłożono na raty zaległości o łącznej wysokości 600 038,03 zł Natomiast 76 dłużnikom odroczono spłatę zaległości w łącznej kwocie 1 407 848,86 zł.

Inną opcją jest spłata zadłużenia w formie świadczeń niepieniężnych. Od stycznia do grudnia 2024 r. skorzystały z takiej możliwości 23 osoby, a wartość odpracowanych długów wyniosła 147 815,50 zł. Jak podkreślają urzędnicy, w porównaniu do poprzednich lat widać większe zainteresowanie tą formą regulowania należności.

Prawie 50 mln osób przewiezionych komunikacją miejską

Uruchomione pod koniec 2023 r. dwie nowe linie tramwajowej (4 i 5) oraz rozszerzenie darmowych przejazdów na uczniów szkół ponadpodstawowych, sprawiły, że w ubiegłym roku zanotowano wyraźny wzrost pasażerów korzystających z komunikacji miejskiej.

W autobusach miejskich i tramwajach wg szacunków przewieziono 47 902 089 pasażerów, co jest liczbą o ok. 21% większą, niż w 2023 r. W 2024 r. sprzedano 6 160 899 biletów jednorazowych i krótkookresowych oraz 267 965 biletów długookresowych. Wpływy z biletów wyniosły 37,14 mln zł netto.

W dni robocze (wg. stanu na grudzień 2024 r.) w szczytach komunikacyjnych na trasy wyjeżdżały 22 tramwaje oraz ok. 146 autobusów. Wskaźnik punktualności w przypadku tramwajów wyniósł 83,65 %, natomiast wśród autobusów 79,76% .

Budżet Olsztyna – ponad 500 mln zł z zewnątrz

W 2024 r. dochody budżetu miasta wyniosły 1 765 749 556,63 zł. Najwięcej pochodziło z subwencji i dotacji z budżetu państwa (735 705 574 zł) oraz podatków PIT i CIT (449 745 626 zł).

Wydatki kształtowały się natomiast na poziomie 1 774 577 731,44 zł. Znacząca część środków została przeznaczona na oświatę i wychowanie (820 251 835 zł), transport i łączność (203 679 947 zł) czy pomoc społeczną (135 579 419 zł).

Jak podkreślają urzędnicy, w ubiegłym roku realizowano 171 projektów finansowanych ze źródeł zewnętrznych, z programów zarówno unijnych, jak i krajowych. Całościowa kwota dofinansowania wyniosła 574 446 863,52 zł. Zadania realizowano w takich obszarach jak transport publiczny czy stymulowanie przedsiębiorczości.

Mieszkańcy mogą zabrać głos

Raport o stanie Olsztyna zawiera ponad 200 stron. Poza nadmienioną tematyką znajdują się w nim informacje dotyczące m.in. wspierania przedsiębiorczości, rozwoju turystyki, ochrony środowiska, służby zdrowia, edukacji czy bezpieczeństwa.

„Raport o stanie Miasta Olsztyna 2024” zostanie zaprezentowany podczas najbliższej sesji rady miasta, w środę 25 czerwca. Po zakończeniu debaty nad dokumentem, radni będą głosować nad udzieleniem wotum zaufania Robertowi Szewczykowi.

Jak przypomina radny Mirosław Arczak, będzie to wyjątkowa sesja, ponieważ do wzięcia udziału w debacie mogą być dopuszczeni mieszkańcy.

- 5-minutowe wystąpienia może wygłosić 20 osób. Niestety, w poprzednich latach tylko pojedyncze osoby skorzystały z tej możliwości. Jakie warunki trzeba spełnić? Najpóźniej we wtorek 24 czerwca należy złożyć w Biurze Rady Miasta swoje zgłoszenie + 50 podpisów poparcia od mieszkańców Olsztyna

- wyjaśnia radny i dodaje, że może przedstawić wystąpienia mieszkańców, którzy nie są w stanie spełnić ustawowych wymogów.