Przypomnijmy, że Konstytucja 3 Maja została ustanowiona w 1791 roku i była najważniejszym aktem prawnym Sejmu Czteroletniego. Miał on zreformować Rzeczpospolitą Obojga Narodów, uniezależnić państwo od woli sąsiadów i rozpocząć modernizację kraju.
Jej autorami byli król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki (marszałek Wielkiego Księstwa Litewskiego), Hugo Kołłątaj (duchowny, uczony, uczestnik prac Komisji Edukacji Narodowej i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych) i Stanisław Małachowski (marszałek Sejmu Czteroletniego).
Oto 5 ciekawostek na temat jednego z najważniejszych wydarzeń oraz aktów prawnych w historii Polski.
1. Formalną nazwą dokumentu była „Ustawa Rządowa”. „Konstytucjami” nazywano wtedy uchwały sejmowe, a dopiero później konstytucja zaczęła stanowić ustawę zasadniczą. Do tego, nazewnictwo dokumentu nie wynikało z ustanowienia "przez rząd", a raczej od jej wagi pod względem nadrzędności względem innych aktów prawnych.
2. W jednym z oryginalnych rękopisów dokument prawny miał tylko... 11 stron. Pierwotny druk liczył z kolei 8 stron.
3. Uchwalenie odbyło się "podstępem". Zwolennicy reform celowo zwołali posiedzenie 3 maja, wykorzystując fakt, że część przeciwników nie wróciła jeszcze po przerwie wielkanocnej. Do Sali Senatorskiej w Zamku Królewskim w Warszawie sprowadzono publiczność, a przed budynkiem pozostali mieszczanie i królewska gwardia. Ustawa miała zostać przyjęta jak najszybciej. Król Stanisław August Poniatowski zaprzysiągł ją od razu po uchwaleniu.
4. Był to pierwszy dokument zasadniczy w Europie i drugi (po Stanach Zjednoczonych) na świecie akt prawny tego rodzaju.
5. Chociaż "Ustawa Rządowa" nie miała wymiaru stricte demokratycznego, na ówczesne czasy była liberalna. Wprowadziła monarchię konstytucyjną - trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Do tego, znosiła liberum weto oraz przywileje szlachty zagrodowej, za to potwierdziła przywileje mieszczańskie.
Warto dodać, że na Zamku Królewskim w Warszewie możemy oglądać obraz Jana Matejki z 1891 roku, który dokumentuje wydarzenie. Na płótnie możemy zauważyć najważniejsze postaci związane z Konstytucją 3 Maja.
Rocznice nie zawsze były hucznie celebrowane. Po rozbiorach Polski świętowanie było zakazane. Do tradycji powrócono na stałe dopiero w 1990 roku. Dzień 3 maja jest w Polsce wolny od pracy. W całym kraju odbywają się uroczyste pochody - budynki przyozdabiane są flagą, a pomniki postaci historycznych kwiatami.
Komentarze (0)
Dodaj swój komentarz