Dziś jest: 24.02.2024
Imieniny: Bogusza, Macieja
Data dodania: 2023-11-11 09:02

Mateusz Sikorski

''Jak feniks z popiołów''. 105 lat temu Polska odzyskała niepodległość

''Jak feniks z popiołów''. 105 lat temu Polska odzyskała niepodległość
Obchody Narodowego Święta Niepodległości w Olsztynie w 2021 roku
Fot. Łukasz Kozłowski / Olsztyn.com.pl

W 1795 roku, pomimo starań Tadeusza Kościuszki i jego kosynierów, Rzeczpospolita zniknęła z mapy świata. Nikt wówczas nie spodziewał się, że na niepodległość przyjdzie Polakom czekać aż 123 lata. Choć o tym, że Polska znów będzie niepodległym krajem rozmawiano już na początku roku, świadomość o uwolnienia spod zaborów dotarła do większości dopiero w poniedziałek, 11 listopada 1918.

reklama

W ciągu 123 lat zaborów Polacy wielokrotnie starali się odzyskać niepodległość. Po klęsce powstania styczniowego i zmianie nazwy leżącego w granicach Rosji Królestwa Polskiego na "Kraj Przywiślański" wiele osób żyło nadzieją, że uda się zobaczyć wolny kraj. Szansa na to pojawiła się wraz z zaognianiem sytuacji międzynarodowej, do którego doszło na początku XX wieku. 

W czasie rozpoczęcia I Wojny Światowej w dyskursie dominowały dwie koncepcje starań o niepodległość. Roman Dmowski, działacz niepodległościowy i współzałożyciel Narodowej Demokracji uważał, że wolność uda się osiągnąć w oparciu o sojusz z Rosją i ententą, które uważał za o wiele mniejsze zagrożenie niż Niemcy. 

Z drugiej strony znajdował się Józef Piłsudski, działacz PPS, twórca Polskiej Organizacji Wojskowej i dowódca I Brygady Legionu Polskiego. Według jego koncepcji Polacy powinni najpierw porozumieć się z Niemcami i Austro-Węgrami przeciw Rosji, by następnie wraz z Anglikami i Francuzami pokonać Niemców. 

W trakcie I wojny światowej to koncepcja Piłsudskiego zyskała najwięcej zwolenników, a dzięki zapleczu wojskowemu w postaci Legionów Polskich, oraz działaniom Ignacego Paderewskiego w Stanach (to m.in. dzięki niemu Woodrow Wilson wpisał niepodległość Polski do planu pokojowego) marzenia o wolności stały się rzeczywistością. 

W 20-leciu międzywojennym uroczystości państwowe (od 1926 nacechowane wojskowo) obchodzone były w pierwszą niedzielę po 11 listopada. Jest to data szczególna nie tylko dla Polski, gdy Józef Piłsudski otrzymał stanowisko Naczelnego Dowódcy Wojsk Polskich, ale także dla reszty świata - tego dnia podpisano traktat w Compiegne, kończący de facto I wojnę światową. 

W latach PRL święto niepodległości zostało przeniesione na 22 lipca, czyli rocznicę wydania manifestu PKWN, będącego podstawą komunistycznej władzy w Polsce. Mimo tego wiele osób nadal traktowało dzień 11 listopada jako tą właściwą rocznicę odzyskania niepodległości. Przez większość istnienia Rzeczypospolitej Ludowej obchody te były nielegalne. Dopiero Solidarność i porozumienia z władzą sprawiły, że dniu temu przywrócono świętu miejsce w świadomości społecznej. Faktyczne obchody święta niepodległości dnia 11 listopada przywrócił Sejm w lutym 1989 roku. 

Nie wszyscy są jednak zadowoleni z daty, która upamiętnia - prócz zakończenia I wojny światowej - także Józefa Piłsudskiego, będącego jedną z ikon walk o niepodległość, ale także autorytarnym władcą którego obóz sanacyjny prześladował stojących w opozycji do władzy ludzi. Środowiska lewicowe jako bardziej odpowiednią datę wskazują 7 listopada, kiedy powołany został Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej któremu przewodził przyjaciel Piłsudskiego z lat PPS, Ignacy Daszyński. 

Na sobotę (11 listopada) przygotowane zostały wojewódzkie obchody Narodowego Święta Niepodległości. Rozpoczną się one o 11 mszą w intencji ojczyzny w katedrze św. Jakuba. Następnie o 12:15 nastąpi przemarsz na plac Solidarności, gdzie przemawiać będą organizatorzy: wojewoda warmińsko-mazurski, marszałek województwa oraz prezydent Olsztyna. Uroczystość zakończona zostanie pokazem sprzętu i stoisk promocyjnych wojska i służb mundurowych. 

Dla tych, którzy pragną spędzić święto niepodległości "na sportowo" idealną opcją będzie Olsztyński Bieg Niepodległości. Zawodnicy zmierzą się na trzech dystansach" 5 kilometrów (rozpoczęcie o 10:11), 10 kilometrów nordic walking (start 10:11) oraz bieg 10 kilometrów (start 11:11). Start oraz meta znajdować się będą na plaży miejskiej w Olsztynie.

Tagi: historia

Komentarze (46)

Dodaj swój komentarz

  • Wmawiajcie sobie niepodległość 2023-11-13 15:27:40 46.186.*.*
    Żeby świętować Święto Niepodległości trzeba napierw być niepodległym, a nie zależność od Panów z USA i EU - co karze USA rząd RP robo jak marionetka na naszą szkodę.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 11 2
  • MŁODA1 2023-11-13 13:52:01 2a00:f41:8a5:*
    Czy ilość zołnierzy czy jakość techniczna posiadanego sprzętu zadecyduje o sukcesie na polu walki? Polska ma aktualnie pod bronią ok. 186 tys. żołnierzy. W wojnie rosyjsko - ukraińskiej już zginęło ok. 300 tys. rosyjskich żołnierzy. Długa wojna wymaga wielu żołnierzy. Ale patriotą trzeba być . Może łatwiej z tą świadomością walczyć?
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 3 0
  • Z szabelkąNAczołgi 2023-11-13 07:43:43 46.205.*.*
    Jak widać to był błąd, powinno jej nie być.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 1 3
  • Sułtan Majewski 2023-11-13 07:06:10 185.153.*.*
    Już niebawem wszelkie przejawy patriotyzmu zostaną zakazane , gdyż lewaki zmieniają znaczenie słów patriotyzm na faszyzm ,nazizm . Zapytajcie Czarzastego byłego członka PZPR
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 7 2
  • HipHip Hurrra 2023-11-12 23:23:15 46.205.*.*
    Wczoraj na moment włączyłem tv, akurat przemawiał maliniak, więc wyłączyłem tv i podszedłem do okna. Na przeciwko pies sąsiada pisowca zamknięty na balkonie lizał sobie oko saurona i psią końcówkę. Po chwili wyszedł sąsiad poprawić flagę. Pies ucieszył się z widoku właściciela i w ramach wdzięczności przywitał go lizaniem po twarzy. Dzień uratowany!
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 4 2
  • dlncc 2023-11-12 15:39:07 46.205.*.*
    Hedonistyczne podstawy ( postawy) liderów Platformy Obywatelskiej. . . , Whirlpool - PiS to wolna Polska.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 2 4
  • ze 2023-11-12 11:12:19 89.161.*.*
    Nie wiem co jarasz - ale podziel się z nami. Za darmo. Bądź jak Monika lewica.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 1 2
  • MonikA lewica! 2023-11-12 00:58:45 88.156.*.*
    Gdy dojdziemy do całkowitej władzy do zlikwidujemy każde takie święto. Było mineło po co wspominać takie głupoty?
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 1 10
  • .R.O. 2023-11-11 21:58:19 2a00:f41:835:*
    Niech żyje wolna Polska! Nigdy więcej dyktatury.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 8 3
  • rim 2023-11-11 19:02:28 176.221.*.*
    Olsztyn wstyd!! Jaroty główna ulica Wilczyńskiego i żadnej flagi na latarniach, tylko na balkonach mieszkańców. Przyjechał znajomy z USA i był bardzo zdziwiony, że tak mało polskich symboli. Pytał, czy to jakaś buntowana dzielnica. Mówił, że w stanach to każde miasteczko jest podczas święta przyozdobione przez władze i większość mieszkańców wywiesza flagi i chodzi na pikniki patriotyczne. Nawet nie byłem w stanie tego wytłumaczyć bo rano byliśmy w Mrągowie a tam na każdej ulicy wywieszone flagi, a w Olsztynie nic... (może w centrum- nie bylismy tam) Czy jesteśmy tak komunistycznym miastem? Czy może to tylko nasz prezydent miasta jest taki ? Czas wybrać kogoś innego.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 16 13

www.autoczescionline24.pl