Czym jest czyn nieuczciwej konkurencji? - co reguluje styczniowa ustawa

Czy jest styczniowa ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest nowym aktem prawnym?

Polskie przepisy opierają się na ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przez lata wprowadzane były różne poprawki i uaktualnienia, na czele ze zmianami, które miały dostosować polskie prawo do unijnych dyrektyw. Tekst jednolity ustawy, który został ogłoszony z końcem stycznia 2026 r. nie jest nową ustawą i nie wprowadza żadnych zmian, stanowi natomiast zebrane do jednego tekstu wszystkie dotychczasowe poprawki. 

Ujednolicony tekst uwzględnia wszystkie najnowsze zmiany dostosowujące polskie prawo do dynamicznie rozwijającego się rynku cyfrowego Unii Europejskiej. Poniżej postaram się przyjrzeć najważniejszym. Wzięta została przede wszystkim pod uwagę ustawa z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia stosowania przepisów prawa Unii Europejskiej poprawiających funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Czym jest czyn nieuczciwej konkurencji?

Za czyn nieuczciwej konkurencji uznaje się, zgodnie z art. 3 ustawy, zachowanie, jakie spełnia jednocześnie trzy warunki:

• jest sprzeczne z prawem i dobrymi obyczajami;

• jest podejmowane w ramach działalności gospodarczej;

• zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. 

Nawiązując do ostatniego punktu należy podkreślić, że ustawa ta chroni jednocześnie interesy publiczne, przedsiębiorców oraz klientów. 

Jakie są czyny zabronione?

Zgodnie z ustawą z 9 maja 2025 r. uaktualniony został art. 3 ust. 2, w którym wymienione zostają zachowania uznawane za czyn nieuczciwej konkurencji. Są to między innymi:

• wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa;

• naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa;

• podkradanie pracowników i klientów;

• kopiowanie produktu, które może zmylić klienta co do tego, kto produkt wytworzył;

• rozpowszechnianie kłamstw lub informacji wprowadzających w błąd o konkurencji

• utrudnianie dostępu do rynku, czyli tzw. dumping (np. sprzedaż poniżej kosztów);

• prowadzenie tzw. sprzedaży lawinowej, która polega nie na realnej sprzedaży produktu, ale na wciąganiu do systemu kolejnych osób, które muszą wpłacić pieniądze, by móc szukać następnych chętnych (tzw. piramida finansowa);

• stosowanie zatorów płatniczych, czyli nieuzasadnionego wydłużania terminów zapłaty;

• zakazane jest łamanie zasad przejrzystości przez platformy internetowe – np. ukrywanie parametrów plasowania (pozycji w wynikach wyszukiwania) czy dyskryminowanie sprzedawców.

Jakie są zasady dotyczące reklam?

Na temat czynów nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy traktuje art. 16 ustawy. Reklama, która jest zakazana to taka, która jest:

• sprzeczna z prawem, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka;

• wprowadzająca w błąd – mogąca wpłynąć na decyzje o zakupie;

• grająca na emocjach (m.in. manipulacja dziećmi);

• kryptoreklamą – wypowiedź udająca neutralną informację;

• nadmiernie ingerująca w prywatność, uciążliwa – spam, zbyt agresywne nagabywanie w miejscach publicznych.

Ponadto reklama porównawcza – umożliwiająca bezpośrednio lub pośrednio rozpoznanie konkurenta albo towarów lub usług oferowanych przez konkurenta – jest legalna tylko wtedy, gdy: 

• nie wprowadza w błąd w rozumieniu przepisów;

• dokonuje porównania rzetelnie i obiektywnie, na podstawie weryfikowalnych i obiektywnych kryteriów;

• nie powoduje pomyłek w rozróżnieniu między firmą a konkurentem;

• nie dyskredytuje konkurencji;

• w odniesieniu do towarów chronionych oznaczeniem geograficznym lub nazwą- odnosi się do towarów z takim samym oznaczeniem;

• nie wykorzystuje w nieuczciwy sposób oznaczeń konkurenta;

• nie przedstawia towaru jako imitacji lub naśladownictwa innych towarów lub usług, chronionych odpowiednimi oznaczeniami.

Jaka kara grozi za złamanie przepisów?

Ustawa o nieuczciwej konkurencji przewiduje odpowiedzialność cywilną oraz karną za nieprzestrzeganie przepisów. 

W ramach odpowiedzialności cywilnej, zgodnie z art. 18 ustawy, przedsiębiorca, którego interes został naruszony lub zagrożony, może żądać:

• zaniechania niedozwolonych działań;

•  usunięcia skutków niedozwolonych działań;

• złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;

• naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych;

• wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;

• zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego - jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

W ramach odpowiedzialności karnej, opisanej w Rozdziale 4 (art. 23-27), ustawa penalizuje szereg czynów zabronionych, w tym ujawnienie lub wykorzystanie informacji poufnej, kopiowanie produktu, czy organizację tzw.  sprzedaży lawinowej. Czyny zabronione zagrożone są karą więzienia, ograniczenia wolności lub grzywny.  

Źródło:https://paluckiszkutnik.pl/specjalizacje/prawo-pracy-praca-tymczasowa/