Dziś jest: 21.04.2024
Imieniny: Anzelma, Bartosza
Data dodania: 2023-12-31 09:02

Mateusz Sikorski

Coś się kończy, coś zaczyna. Geneza hucznych obchodów Sylwestra

Coś się kończy, coś zaczyna. Geneza hucznych obchodów Sylwestra
Zdjęcie ilustracyjne
Fot. Pixabay

Jednym z pierwszych świąt obchodzonych hucznie przez ludzkość jest Nowy Rok. Choć geneza zabaw sięga czasów starożytnego Babilonu, oczekiwanie na północ rozpoczynającą kolejny rok jest o wiele bardziej współczesnym wynalazkiem. Dlaczego tak hucznie obchodzimy przełom lat i jaki związek ma z tym papież Sylwester?

reklama

Najstarsze informacje dotyczące noworocznych uroczystości sięgają prawie 4 tysiące lat wstecz - do czasów starożytnej Mezopotamii. Dla Babilończyków dniem rozpoczynającym rok było przesilenie wiosenne. Rozpoczynało ono trwające 11 dni święto Akitu. Początkowo związane było ze zbiorem plonów (co robiło się na wiosnę). Z czasem nabrało jednak wymiaru religijnego - świętowano wówczas zwycięstwo boga-opiekuna miasta Marduka nad "starszą" boginią Tiamat - z której poległego ciała zwycięskie bóstwo miało stworzyć Ziemię.

Równonoc wiosenna była datą rozpoczęcia nowego roku także dla wczesnych Rzymian. To właśnie od tego dnia rozpoczynał się 10-miesięczny kalendarz, według podań stworzony przez założyciela miasta, Romulusa. Późniejszy król dodał do niego dwa miesiące - styczeń (Januarius) i luty (Februarius).

W ciągu lat kalendarz ten "rozszedł się" z wydarzeniami astronomicznymi. Z tego powodu Juliusz Cezar w 46 roku przed naszą erą, w porozumieniu z astronomami i matematykami opracował kalendarz, na którym przez wiele lat opierała się cała zachodnioeuropejska cywilizacja. Kalendarz juliański rozpoczynał się od 1 stycznia - miesiąc ten został "pierwszym" na cześć swojego patrona Janusa, będącego bogiem początków. Rzymianie świętowali początek nowego roku wymieniając się prezentami, przyozdabiając domy laurowymi gałązkami i uczestnicząc w zabawach. 

W średniowieczu chrześcijańscy przywódcy często "zastępowali" pogański Nowy Rok świętami o większej wartości religijnej - jak dzień Bożego Narodzenia (25 grudnia) czy Zwiastowania Pańskiego (25 marca). Dopiero papież Grzegorz XIII przywrócił stały dzień rozpoczęcia roku, reformując nieaktualny wówczas kalendarz juliański. 

Wigilia Nowego Roku jest w Polsce popularnie zwana "Sylwestrem". Jest to związane z wspomnieniem w kościele katolickim św. Sylwestra I, papieża sprawującego posługę w latach 314-335. Postać ta ma wiele zasług dla historii kościoła, jak i całej Europy. To za jego czasów powstało wiele znanych obiektów sakralnych, takich jak Bazylika św. Jana na Lateranie, Bazylika św. Krzyża w Jerozolimie czy dawna Bazylika św. Piotra, zburzona na początku XVI wieku z powodu wielu uszkodzeń. Za pomocą swoich wysłanników brał udział w Soborze w Nicei, na którym ustalono m.in. kanon Biblii. Według legend miał także m.in. pokonać smoka i zamknąć go w podziemiach Lateranu. Wspomnienie tego świętego przypada na dzień jego śmierci - 31 grudnia. 

W kulturze popularnej z Sylwestrem kojarzony jest także inny papież - Sylwester II, obejmujący stanowisko w latach 999-1003. W oczach współczesnych sobie ludzi pochodzący z Francji duchowny był zupełnym przeciwieństwem swojego świętego imiennika. Zarzucano mu zadatki z piekielnymi mocami. Według legendy miał wygrać urząd papieża grając w kości z diabłem. Kontrowersje wzbudzała także jego rozległa wiedza matematyczna. Potrafił posługiwać się abakusem, rozpowszechnił w Europie cyfry arabskie oraz system dziesiętny. 

Według podań, ludzie uważali że pontyfikat Sylwestra II oznaczać ma koniec świata. Wiązało się to z proroctwem Sybilli, przewidującym koniec świata na 1000 rok. Wiązało się to z uwięzioną rzekomo pod Lateranem bestią, która ostatniego dnia roku 999 miała uwolnić się i zacząć siać spustoszenie. Do niczego takiego jednak nie doszło, a ludzie widząc, że niepotrzebnie obawiali się ostatniego dnia roku zaczęli świętować to, że przeżyli. 

Historia ta, choć interesująca, ma niewielki związek z prawdą. Legenda została upowszechniona przez kronikarza Raula Glabera. Pierwotnie historia dotyczyła klęsk żywiołowych, jakie nawiedziły Francję w 1033 roku. Zanotował, że to wówczas ludzie obawiali się dopełnienia proroctw z Apokalipsy św. Jana. Historię tę źle przepisał kronikarz Sigebert, a jego wersja została następnie powtórzona przez Julesa Micheleta w jego wydanej pod koniec XIX wieku encyklopedii. Popularna wówczas kilkunastotomowa historia Francji jego dzieła dała ludziom pretekst, do hucznego obchodzenia Nowego Roku. To właśnie ten zbieg wydarzeń stoi u zarania współczesnych obchodów Sylwestra oraz Nowego Roku. 

Z postępującą globalizacją odpalanie fajerwerków czy picie szampana stało się tradycją, której dochowuje się w wielu zakątkach świata. Nowy Rok obchodzony jest hucznie nawet w miejscach, gdzie lata mierzone jest według zupełnie innych kalendarzy, jak Chiny (według których kalendarza początek roku przypada między 22 stycznia a 9 lutego) czy krajach, w których dominującą religią jest islam (muzułmański Nowy Rok przypada na 6-7 lipca). 

Komentarze (24)

Dodaj swój komentarz

  • 21cm Marko 2024-01-01 01:33:29 46.205.*.*
    A ja zaruchałem już jakaś pijaną bladź, którą poznałem w klubie, o 22 byliśmy u niej na chacie, spust na twarz i wróciłem do klubu o 23. Tak się trzeba bawić .
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 2 5
  • PAUL MARK 2023-12-31 14:12:33 77.254.*.*
    Rudy bandyta w orędziu pojednał się z zlikwidowanymi mediami i instytucjami itp . Oraz życzył wszystkim sterroryzowanym i wyrzuconym na bruk pracownikom miłego nowego roku. Życzenia jak z generalnej guberni lub auschwitz.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 4 12
  • @Młoda1 2023-12-31 13:41:07 2a00:f41:1826:*
    to taka nasza prowincjonalna Krystyna Pawłowicz.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 6 2
  • Rower 2023-12-31 13:40:07 178.235.*.*
    A ja mam nadzieję że będzie dużo fajerwerków, mam już dość słuchania lamentu że piesek i kotek się boi. A ja się boje wyjść z domu żeby nie wdepnąć w gówno które zostawił wasz piesek. Chołota która łazi nocami i sra pod balkonem.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 8 4
  • @MłodA1 2023-12-31 13:37:07 79.191.*.*
    życzę ci, abyś w 2024 pokochała Grzymowicza miłością czystą i gorącą, aczkolwiek platoniczną.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 8 3
  • MŁODA1 2023-12-31 12:27:25 2a0c:5a80:1803:*
    31 XII 2023 oznacza początek końca rządów Grzymowicza i PO w Olsztynie. Po 15 latach nieudanych rządów życzę im przegranych wyborów w 2024 roku i utraty stanowisk. Jeszcze tylko 100 dni i jutrzenka swobody zawita do Olsztyna.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 10 8
  • [email protected] 2023-12-31 11:44:10 2a01:11cf:4008:*
    Wszystkim życzę aby budżet nie został u chwalony a w pzedterminowych wyborach wygrał obóz patriotyczny - Zjednoczonej Prawicy.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 8 15
  • Polak to ciemniak 2023-12-31 11:20:13 46.205.*.*
    Wszystkiego najgorszego w nowym roku polskim zerom lekarzom i ich rodzinom dużo nowotworów wylewów ,kalectw i wypadków a także rechabilitantom , oby im ruski pocisk na głowę spadł , oby was Polski lekarz leczył życzy pacjent Polak
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 4 17
  • Janusz Pisiewicz 2023-12-31 10:44:32 95.160.*.*
    W imieniu świata fauny, proponuję by każdy Janusz odpalił fajerwerka u siebie w domu. Dał nam przykład komendant, jak odpalać mamy. Dziękuję za uwagię. 😗
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 7 3
  • PAUL MARK 2023-12-31 10:17:20 77.254.*.*
    Wiemy doskonale co się kończy. Skończyły się uczciwe media publiczne TV Radia regionalne PAP wiele organizacji pożytku publicznego zaraz skończy się IPN i służby co nadzorował by banda rudego nie kradła jak w przeszłości środków na dzieci i seniorów. Skończy się rozwój Polski zostaną wstrzymane wszelkie inwestycje ,bo niemcy ba rozwój naszego kraju nie pozwolą. Powinnością a wręcz obowiązkiem każdego uczciwego i rozsądnego Polaka jest twardy opór wobec reżimu rudego bandyty na niemieckim żołdzie. Ruda wrona szybko skona , a Polski nie pokona.
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 8 17
  • ikenka 2023-12-31 09:18:04 88.156.*.*
    Nowy Rok nadchodzi. Niech radość przyniesie, smutki wynagrodzi. Niech Wam szczodrze obdaruje, zdrowia, szczęścia nie żałuje! I niech spełni krok po kroku, Was marzenia w Nowym Roku!
    Odpowiedz Przenieś Oceń: 13 0

www.autoczescionline24.pl