Józef Wilkoń: Dzikie znaczy prawdziwe / Tropy 2026

Zapraszamy na otwarcie wystawy prac wybitnego polskiego ilustratora i rzeźbiarza Józefa Wilkonia „Dzikie znaczy prawdziwe”! Wernisaż połączony z rozmową, którą poprowadzi Marta Lipczyńska-Gil, jest realizowany w ramach cyklu Radiola, a odbędzie się podczas siódmej edycji Festiwalu Literatury dla Dzieci i Młodzieży TROPY 2026: Obudź w sobie zwierzę! w sobotę 5 września w Zajezdni trolejbusowej przy ul. Knosały 3A o godz. 12:30.

Powiedzieć o Józefie Wilkoniu po prostu „malarz”, „rzeźbiarz” czy „ilustrator” to karygodne zubożenie formatu tej postaci. Albowiem ten wybitny, gruntownie wykształcony i nieprzebraną liczbę razy nagradzany twórca, jest niedościgłym poetą formy i architektem kryjących się pod nią emocji. Podczas swej wieloletniej i bogatej kariery eksperymentował z różnym technikami, mediami czy fakturami, ale jedno od lat pozostawało niezmienne: wielka miłość i nieudawany szacunek do nieskrępowanego świata przyrody, a w szczególności do zwierząt.Jest przy tym Wilkoń prawdziwym mistrzem syntezy. Za pomocą kilku zaledwie ruchów powołuje do życia afekty, ferwory i znaczenia, pozostając wzruszającym piewcą życia w jego najbardziej ruchliwej formie.

Nie będzie przesadą twierdzenie, że na książkach ilustrowanych przez Józefa Wilkonia – począwszy od tej pierwszej, „O kotku, który szukał czarnego mleka” Heleny Bechlerowej, przez „Pawie wiersze”, mickiewiczowskiego „Pana Tadeusza”, „W Nieparyżu i gdzie indziej” Kamieńskiej, „Maciupinka” Ficowskiego czy „Siedem księżyców” Chotomskiej, ale również „Sonety dla Orfeusza” Rilkego, „Utwory poetyckie” Joyce’a czy „Sonety dla Laury” Petrarki – wychowały się całe pokolenia polskich czytelników.Ten uważny i tkliwy świadek piękna natury, prawdziwy kapłan rozmachu, od lat uczy nas swoimi pracami jak przeglądać się w tym, co dokoła. Jak kochać to, co dzikie i wolne, a przez to – piękne.

Wystawa „Dzikie znaczy prawdziwe”, którą zaprezentujemy podczas Festiwalu Literatury dla Dzieci i Młodzieży TROPY 2026: Obudź w sobie zwierzę!, to wyjątkowa okazja na bezpośredni kontakt z rzeźbami tego niezwykłego twórcy. Tygrys na grafice promującej tegoroczne TROPY również jest częścią tej ekspozycji.

Józef Wilkoń, urodzony 12 lutego 1930 r. w Bogucicach k. Wieliczki, to polski ilustrator, malarz, rzeźbiarz, autor plakatów i scenografii teatralnych. Studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (dyplom 1955) oraz historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim (dyplom 1954).

Zilustrował ponad dwieście książek dla dzieci i dorosłych, zarówno w Polsce, jak i za granicą, a do kilkunastu z nich sam napisał teksty. Jest laureatem licznych nagród, w tym: niemieckiej Deutsche Jugendliteraturpreis (1964), Państwowej Nagrody za Twórczość dla Dzieci (1974), Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2005, 2010, 2015). W 2010 roku odznaczono go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Berłem Fundacji Kultury Polskiej. W 2014 roku otrzymał Nagrodę Pary Prezydenckiej za wybitne osiągnięcia w twórczości dla dzieci i młodzieży, a w 2016 został uznany Człowiekiem Roku przez Magazyn Literacki Książka. W 2019 roku Król Hiszpanii Filip VI przyznał mu Krzyż Komandorski Orderu Izabeli Katolickiej za wkład w rozwój kultury hiszpańskiej.

Wilkoń wystawiał swoje prace w prestiżowych galeriach i muzeach na całym świecie, m.in. w Centrum Pompidou w Paryżu, Galerii Narodowej Zachęta w Warszawie, w Japonii i Korei Południowej. Jego dzieła znajdują się w kolekcjach muzealnych (m.in. Chihiro Art Museum, Museum of Picture Books w Oshima, Muzeum Literatury w Warszawie) oraz prywatnych zbiorach na pięciu kontynentach.

Do najważniejszych publikacji z jego ilustracjami należą: „Księga Dżungli” (2009), „Pan Tadeusz” (2015), „Don Kichot” (2016). Jego autorska książka „Psie życie” została uznana za najpiękniejszą książkę roku 2011 w Polsce i zdobyła Brązowy Medal na międzynarodowym konkursie Best Designed Books from all over the World (2013).

Na wernisażu rozmowę z Artystą poprowadzi Marta Lipczyńska-G