Podróż przez Prusy Wschodnie - miasta Warmii...

Podróż przez Prusy Wschodnie - miasta Warmii i Mazur w niemieckich kronikach filmowych z lat 20- i 30-tych [ZDJĘCIA]

Kronika filmowa z Prus Wschodnich pokazuje nam Warmię i Mazury w XX-leciu międzywojennymFot. Noju Warnijo - Klepsiewa o wszystkiem ji nicziem / Facebook

Warmia i Mazury to szczególne miejsce na mapie Polski. W granicach naszego kraju znalazły się dopiero po 1945 roku. Jeszcze sto lat temu na mapach znajdowały się takie nazwy jak Allenstein, Lyck czy Lötzen. Dzięki nagranym przez Niemców filmom możemy zobaczyć, jak prawie 100 lat temu wyglądała przyroda Krainy Tysiąca Jezior oraz te miejscowości.

reklama

Kompilacja filmów z lat 1928-1935 pojawiła się jakiś czas temu na grupie "Noju Warnijo - Klepsiewa o wszystkiem ji nicziem" na Facebooku. Przedstawia ona miasta ówczesnych Prus Wschodnich.

W podróży pierwszym przystankiem jest Allenstein, czyli Olsztyn. Miasto zostało opisane przez autora filmu jako ''centrum ekonomicznego życia w południowych Prusach Wschodnich". Na filmie zobaczyć można Dworzec Główny oraz panoramę miasta.

Budynek Dworca Głównego w Olsztynie

Panorama stolicy Warmii i Mazur

Widzimy także zamek kapituły warmińskiej nad Łyną (niem. Alle). Zaraz później na filmie pojawia się ratusz. Według podanych w kronice informacji, w referendum z 1920 roku aż 98% mieszkańców Olsztyna opowiedziało się za pozostaniem w granicach Niemiec.

Zamek Kapituły Warmińskiej i płynąca pod nim Łyna

Olsztyński ratusz na przełomie lat 20. i 30. XX wieku

Następnie na filmie pokazane są przyroda i miasta Mazur. "Kilometry lasów i jeziora pełne ryb" - tak autor filmu opisuje krainę ówcześnie leżącą w Prusach Wschodnich. Widzimy także wypływający na rejs po jednym z mazurskich jezior statek.

Kraina Tysiąca Jezior zza drzew

Mazurskie jeziora od dziesiątek lat cieszyły się dużą popularnością

Kolejna scena przedstawia położony nad jeziorem Niegocin, nieistniejący już Dom Zdrojowy w Giżycku (niem. Lötzen). Został on zlikwidowany w 1945 roku.

Nieistniejący już Dom Zdrojowy w Giżycku

Znajdująca się na dziedzińcu zlokalizowanego przy ul. Moniuszki w Giżycku Domu Zdrojowego

Po wizycie w Giżycku kamera wraca do przyrody - w kadrze ujęte zostały Śniardwy oraz spływ Krutynią. "Pod baldachimem z liści, wschodniopruski Spreewald" - taki komentarz poprzedza wideo.

Śniardwy to największe jezioro Polski. Mający ponad 114 km kw. zbiornik wody znajduje się na 120. miejscu wśród największych jezior Europy

Spływ Krutynią (niem. Kruttinna)

Kronika filmowa mówi także o I Wojnie Światowej. Według filmu skutkiem rosyjskiej inwazji było 35 zniszczonych miast, 1900 spalonych wiosek oraz 30 tys. opuszczonych domów. Natarcie Rosjan powstrzymał generał Hindenburg. Bitwa odbyła się pod Tannenbergiem - niedaleko miejsca, gdzie setki lat wcześniej odbyła się bitwa pod Grunwaldem.

Jedno ze zniszczonych podczas I Wojny Światowej miast

Cmentarz, na którym pochowani zostali walczący pod Tannenbergiem

Widzimy także pomnik "w podzięce zwycięskiej armii, ku czci poległych" - Tannenberg-Denkmal. Powstały w 1924 roku obiekt dziesięć lat później przebudowano - do końca II Wojny Światowej służył on jako miejsce pochówku Paula von Hindenburga. W 1945 został wysadzony przez wycofującą się armię niemiecką, a następnie rozebrany.

Wejście do zbudowanego pod Olsztynkiem pomnika poległych, który stał się mauzoleum Hindenburga

Wnętrze Tannenberg-Denkmal

"Nowe miasta i wsie zacierają ślady wojny" - taki tekst poprzedza krótkie filmy prezentujące odbudowane miasta, takie jak Szczytno, Olsztynek, Ełk, czy leżący w obwodzie kaliningradzkim Oziorsk.

Panorama Ełku z jeziorem ełckim

Rynek w Olsztynku na przełomie lat 20. i 30. XX w.

Szczytno (niem. Ortelsburg)

Panorama Darkehmen, czyli dzisiejszego Oziorska, znajdującego się w obwodzie kaliningradzkim

Galeria

Kronika filmowa z Prus Wschodnich pokazuje nam Warmię i Mazury w XX-leciu międzywojennym

Podróż przez Prusy Wschodnie - miasta Warmii i Mazur w niemieckich kronikach filmowych z lat 20. i 30. [ZDJĘCIA, WIDEO]

Komentarze (38)

Napisz komentarz

Otto Brzęczyszczykie 2025-08-03 17:38
pięknę ................................unsere schöne kleine Heimat
Odpowiedz 11 3
zniesmaczony 2025-08-03 17:04
szkoda, że nowego dworca nie odbudowali na wzór przedwojennego z nowoczesnym wnętrzem i podziemiami...
Odpowiedz 10 1
Historyk 2025-08-03 16:19
Wybitny socjalistyczny przywódca Adolf H. postawił wszystko na jedną kartę i przegrał, dlatego te ziemie mogły trafić do Polski jako dar od klasyka demokracji ludowej Józefa S. w ramach rekompensaty za przedwojenne Kresy Wschodnie Rzeczypospolitej, w związku z tym nic się Niemcom nie należy.
Odpowiedz 7 0
Prus Bart 2024-10-07 12:37
SPOKOJNIE...Niemcy pogonieni Polacy kolej na was .....autochton z wyspy jeziora Płociduga prus Bart Jamroży...nasze plemiona Bartów ,Sasinów ,Natangów ,Pogezan ...czekają .. wici w naszych siołach już tlą się .....jeszcze wasz Olsztyn a nasz Alentrokenwurzel pokryje puszcza a święta wiara przodków rozkwitnie a na świętym kamieniu Stein Smętku będą składane ofiary oddawane potem meandrującej Allinie ...
Odpowiedz 25 4
OnOnaOno 2024-10-06 21:57
Większość porządnie nadal wyglądających budynków w centrum Olsztyna zbudowały w I połowie XX wieku niemieckie firmy. Kiedy mijał okres gwarancji na koszary przy Warszawskiej istniejący wykonawca zapytał władze Olsztyna czy coś wymaga naprawy! Park Centralny i setki innych budowli zbudowanych w okresie rządów Grzymowicza z POpaprańcami już rozsypuje się. Uczmy się od lepszych. Czarny kolor ma różne odcienie.
Odpowiedz 16 16
Polecam zobaczyć 2024-10-06 17:33
Dworzec uwieczniony na kronice był budowany w tym samym czasie co dworzec w Barczewie ten sam styl architektoniczny niemal kopia tylko mała .
Odpowiedz 17 1
Beauregard 2024-10-06 16:54
Szkoda, że czasów okupacji. Niby piękne, ale nie wolne. Bo nie pod polskim panowaniem.
Odpowiedz 7 11
Hipcia32 2022-12-22 07:55
Olsztyn został zniszczony przez wojska rosyjskie w styczniu 1945r
Odpowiedz 31 2
doc 2022-12-20 15:42
Referendum było sfałszowane , a Olsztyn był polskim miastem stopniowo zniemczanym szwabskim metodami.
Odpowiedz 33 41
Szok 2022-12-20 13:15
Ile drzew dookoła ratusza w olsztynie. szok.
Odpowiedz 48 3
test2 2022-12-20 12:46
Trzeba mieć dużo odwagi (albo udawać, że nic się nie dzieje), żeby prezentować zdjęcia z filmu objętego prawami autorskimi oznaczone timecodem i logo AKH. Gratulacje
Odpowiedz 13 37
greg 2022-12-20 12:19
Piękny był Olsztyn
Odpowiedz 51 2
maxio123 2022-12-20 12:17
Wyjątkowo piękna kraina, klimatyczne miasteczka, wspaniali pracowici ludzie!
Odpowiedz 46 1
Franc Maurer 2022-12-20 12:04
Za Niemca to byl piekny kraj.
Odpowiedz 50 25

Wiadomości

SOS

Komentarze

Hydepark

Raport

Archiwum publikacji

Katalog firm

Ogłoszenia

Moje Nowe M

Hotele

Obiekty hotelarskie

Wydarzenia

Plan miasta

Miasto Olsztyn

Aglomeracja Olsztyna

Powiat Olsztyński

Warmia i Mazury

Komunikacja

Wykaz danych

Reklama

Ogłoszenia

Katalog firm

Moje Nowe M

Hotele

Obiekty hotelarskie

Podróż przez Prusy Wschodnie - miasta Warmii i Mazur w niemieckich kronikach filmowych z lat 20- i 30-tych [ZDJĘCIA]

Komentarze (38)

Proponowane artykuły

Pogoda w Olsztynie

Kalendarz publikacji

Najbliższe imprezy

Festiwal Varmia Musica - Varmia Musica 2026 - Koncert "Europolifonie"

Michał Kutek - Program stand-upowy Pobite Gary

Radiowęzeł (6.08)

Festiwal Kultury Kresowej Mrągowo 2026

Reaktor Festiwal Muzyczny - konkurs dla zespołów Giżycko 2026